Najczęściej zadawane pytania


1. Dlaczego niektórzy rodzice wybierają edukację domową?

Tak naprawdę można uznać, że ile rodzin tyle powodów, czasem są to względy ideologiczne lub religijne, czasem potrzeba indywidualnego podejścia do potrzeb dziecka, a czasem to po prostu forma protestu przeciwko edukacji systemowej i kolejnym nieudanym reformom.

Nie sposób wymienić wszystkich pobudek, które kierują rodzinami nauczającymi dzieci w domu. Wielu z nich uważa, że można uczyć dzieci inaczej niż pod przymusem, czy „na ocenę”. Chcą podtrzymać w dzieciach ich naturalną chęć uczenia się i poznawania świata, która szybko znika po zderzeniu ze szkolnymi realiami.

2. Czy edukacja domowa jest w Polsce legalna?

Edukacja domowa jest w Polsce możliwa od roku 1991. Kwestie te reguluje ustawa o systemie oświaty z dnia 7 września 1991r.

3. Jak długo dziecko może uczyć się w domu?

Aż do matury, chyba, że nie zaliczy egzaminów końcowych, wtedy dyrektor może zdecydować o powrocie ucznia do szkoły. W takiej sytuacji po roku nauki w szkole można znów wystąpić o edukację domową.

4. Co ze świadectwami ukończenia szkoły?

Dzieci uczone w domu otrzymują świadectwa w szkole, do której są zapisane i w której zdają egzaminy. Uczniom nie jest ustalana ocena z zachowania ani z przedmiotów takich jak plastyka, muzyka czy wf.

5. Czy rodzice muszą mieć wykształcenie pedagogiczne?

Oczywiście nie muszą. Niektórzy twierdzą, że to nie tylko nie pomaga ale wręcz przeszkadza w nauczaniu własnych dzieci.

6. Co z socjalizacją?

Socjalizacja dzieci edukowanych w domu budzi chyba największe kontrowersje, ponieważ wg dość popularnej w naszym kraju opinii szkoła przecież uczy dzieci przebywania w grupie, współpracy, umożliwia kontakty z rówieśnikami. Wygląda to trochę tak, jakby dzieci nie przynosiły ze szkoły  żadnych wzorców „złych zachowań”, nie znajdowały się pod presją grupy, nie uczyły się niezdrowej rywalizacji tylko się pięknie „socjalizowały”. Ale socjalizacja to nie to samo co przebywanie w grupie – to proces,w wyniku którego dziecko poznaje normy, wartości i zachowania akceptowane w społeczeństwie w którym żyje. A społeczeństwo nie kończy się na rówieśnikach, nawet jeśli po reformie mamy ich w danej szkole dwustu. Istnieje pogląd mówiący, że to dorośli powinni socjalizować dzieci, bo to oni znają najlepiej wartości i normy społeczne.

Badania przeprowadzone w USA (np. badania dr Patricii Lines z Discovery Institute) pokazują, że nie ma różnicy w uspołecznieniu pomiędzy  dziećmi ze szkół a dziećmi nauczanymi w domu. Co więcej, dzieci edukowane domowo wykazywały mniejsze problemy behawioralne niż dzieci ze szkół systemowych.

7. Gdzie mogę spotkać inne rodziny edukujące domowo?

W wielu miastach powstają stowarzyszenia i kluby edukacji domowej. Istnieje też liczna grupa społecznościowa na Facebooku skupiająca osoby z całej Polski.

8. Ile dzieci w Polsce jest uczonych poza szkołą?

Według danych MEN z 2015 roku było ich ponad 1200, z tego ok. 800 w placówkach niepublicznych. Dane z 2016 roku mówią o ponad 6 tysiącach dzieci objętych tą formą edukacji a te z 2017 roku o ponad 12 000 dzieci!

9. Czy rodzice uczący dzieci w domu otrzymują na edukację dzieci jakieś pieniądze?

Niestety nie, subwencja oświatowa trafia do szkoły, do której zapisane jest dziecko.

10. Czy rodzic musi samodzielnie uczyć dziecko? Jakie są alternatywy?

Rodzic może sam prowadzić edukację domową, ale może też zatrudnić osobę, która będzie nauczać jego dziecko. Inną alternatywą są szkoły demokratyczne, zrzeszające dzieci w edukacji domowej oraz kluby czy stowarzyszenia rodziców, którzy wspierają się i współpracują ze sobą w procesie nauczania poza szkołą.

11. W jakim terminie należy złożyć dokumenty do szkoły by uzyskać zgodę na edukację domową?

Nie ma wyznaczonych terminów, w każdej chwili w ciągu roku szkolnego można wystąpić do dyrektora o zgodę na edukację domową.

12. Czy dyrektor może nie wyrazić zgody na edukację domową?

Może, choćby z takiego powodu, że rodzice np. nie dostarczyli wszystkich wymaganych dokumentów, a więc opinii z poradni psychologiczno-pedagogicznej, oświadczenia o zapewnieniu dziecku warunków umożliwiających realizację podstawy programowej oraz zobowiązania rodziców do tego, że ich dziecko będzie przystępowało w każdym roku szkolnym do egzaminów klasyfikacyjnych.

Jeśli więc zamierzają Państwo złożyć wniosek do szkoły, która nie ma zbyt wielu doświadczeń z uczniami będącymi w edukacji domowej warto wcześniej porozmawiać z dyrektorem i ewentualnie poszukać innej placówki.

13. Czy dzieci uczące się w domu otrzymują legitymacje szkolne?

Tak, szkoła do której zapisane jest dziecko wystawia legitymację również dziecku realizującemu obowiązek szkolny poza szkołą.

14.Czy dziecko w edukacji domowej może korzystać z jakichkolwiek zajęć szkolnych lub pomocy szkolnych?

Tak, w przypadku szkół państwowych dzieci uczące się domu mogą brać udział we wszystkich zajęciach dodatkowych na terenie szkoły, natomiast w przypadku szkół niepublicznych – bywa różnie ale większość oferuje możliwość uczestnictwa w warsztatach, cyklicznych spotkaniach, wycieczkach szkolnych, uroczystościach. Część z nich umożliwia również wypożyczanie do domu pomocy naukowych i korzystanie ze szkolnej biblioteki. Zwykle tego typu informacje można znaleźć na stronach internetowych tych szkół.